Pert Araç Nedir? Ağır Hasar Kaydı ve Kasko
Bir aracın onarım masrafı belli bir eşiği aştığında, sigorta şirketi tamir yerine aracın değerini ödemeyi tercih eder. Halk arasında pert denen durum budur. Pert ve ağır hasar kayıtları, aracın hem satış değerini hem de sonrasında sigortalanabilirliğini kalıcı olarak etkiler.
Pert ne demek?
Pert, bir kaza ya da hasar sonrasında aracın onarım maliyetinin, aracın hasar öncesi rayiç değerine yaklaşması ya da onu aşması durumudur. Böyle bir durumda ekonomik olan, aracı onarmak değil, sahibine değerini ödemektir.
Uygulamada iki ayrı kavram karıştırılır:
- Pert (tam hasar): Onarım ekonomik olarak anlamsızdır; sigorta şirketi aracın değerini öder ve aracın hurdaya ayrılması ya da kayda işlenmesi süreci başlar.
- Ağır hasar kaydı: Araç onarılabilir durumdadır ancak taşıyıcı aksamı etkileyen ciddi bir hasar almıştır ve bu durum kayda işlenir.
İkisi de TRAMER kaydında görünür ve araç el değiştirse bile kayıt araçla birlikte gider.
Sigorta şirketi pert kararını nasıl verir?
Karar, eksper raporuna dayanır. Süreç kabaca şöyle işler:
- Hasar bildirimi yapılır, araç eksper incelemesine alınır.
- Eksper, onarım için gereken parça ve işçilik maliyetini çıkarır.
- Bu maliyet, aracın hasar öncesi rayiç değeriyle karşılaştırılır.
- Onarım maliyeti belirlenen eşiği aşıyorsa araç pert kabul edilir.
Eşik oranı poliçe şartlarına ve şirkete göre değişir; bu yüzden "yüzde kaçta pert olur" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Poliçenizin genel şartlarında bu oranın yazılı olduğu bölümü kontrol edin.
Rayiç değerin nasıl belirlendiği burada kritik önemdedir; ayrıntısı için kasko bedeli nasıl belirlenir yazısına bakabilirsiniz. Poliçenizdeki değer piyasa değerinin altındaysa, pert ödemesi de düşük çıkar.
Pert çıkan araçta ödeme nasıl yapılır?
İki senaryo vardır:
Sovtaj bedeli düşülerek ödeme: Araç sizde kalır, sigorta şirketi aracın hurda/parça değerini (sovtaj) tazminattan düşerek öder. Aracı satmak ya da parçalamak size kalır.
Aracın şirkete devri: Aracı sigorta şirketine devredersiniz, karşılığında rayiç değerin tamamını alırsınız.
Hangisinin avantajlı olduğu, aracın kalan parça değerine ve sizin onu değerlendirebilme imkânınıza bağlıdır. Rakamları görmeden karar vermeyin.
Pert veya ağır hasar kayıtlı araca kasko yapılır mı?
Kısa cevap: her zaman değil, yapılsa da aynı şartlarda değil.
Sigorta şirketleri bu araçları daha yüksek riskli görür. Karşılaşabileceğiniz durumlar:
- Bazı şirketler teklif vermez. Portföy politikası gereği bu araçları hiç kabul etmeyen şirketler vardır.
- Prim yükselir. Kabul eden şirketlerde prim, hasarsız bir emsale göre belirgin biçimde yüksek olur.
- Teminat daraltılır. Bazı teminatlar poliçe dışında bırakılabilir ya da muafiyet uygulanabilir.
- Değer üzerinde anlaşmazlık çıkar. Kayıtlı aracın rayiç değeri, emsaline göre düşük belirlenir.
Bu yüzden kayıtlı araçlarda tek bir şirketten fiyat almak yanıltıcıdır. Kasko tekliflerini karşılaştırmak, teklif veren şirketleri ve aradaki farkı görmenin en pratik yoludur.
İkinci el alırken pert kaydı neden bu kadar önemli?
Pert veya ağır hasar kaydı, aracın piyasa değerini emsallerine göre ciddi biçimde aşağı çeker. Ucuz görünen bir ilanın arkasında çoğu zaman bu kayıt vardır.
Alım öncesinde mutlaka:
- TRAMER kaydını sorgulayın
- Aracı bağımsız bir ekspertize gösterin, şasi ve taşıyıcı aksam ölçümü isteyin
- Ruhsattaki kayıtları ve varsa rehin bilgisini kontrol edin
- Kaydın olduğu aracı almaya karar verirseniz, önce kasko teklifi alın; sigortalanamayan bir aracı satın almak sonradan çözülmesi zor bir sorundur
Devir sonrası ikinci el araç trafik sigortasını kendi adınıza geçirmeyi ilk güne bırakın.
Sık yapılan hatalar
- "Onarıldı, sorun yok" demek. Onarım kaydı silmez; kayıt araçla birlikte kalır.
- Pert ile ağır hasarı aynı sanmak. Sonuçları ve satış değerine etkisi farklıdır.
- Sovtajı hesaplamadan karar vermek. Aracı bırakmak mı almak mı avantajlı, rakama bakmadan bilinemez.
- Kasko teklifi almadan satın almak. Araç sigortalanamıyorsa, kredi ve satış tarafında da zorlanırsınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Pert kaydı silinebilir mi?
Kayıtlar geçmişe dönük tutulur ve kendiliğinden silinmez. Aracın onarılmış olması kaydı ortadan kaldırmaz.
Pert araç trafiğe çıkabilir mi?
Aracın yeniden trafiğe çıkabilmesi, hasarın niteliğine ve ilgili mevzuattaki tescil şartlarına bağlıdır. Bu, muayene ve tescil süreçlerinden geçmeyi gerektirir.
Pert ödemesi aldıktan sonra hasarsızlık indirimim ne olur?
Hasar ödemesi yapıldığı için basamağınız etkilenir. Basamak mantığı için hasarsızlık indirimi ve basamak sistemi yazısına bakabilirsiniz.
Karşı tarafın kusuru varsa değer kaybı isteyebilir miyim?
Evet. Kusur karşı taraftaysa aracın değer kaybı için talepte bulunabilirsiniz; süreç araç değer kaybı tazminatı yazısında anlatılıyor.
Kaydı olan araçta doğru poliçeyi bulmak mümkün
Pert ya da ağır hasar kaydı, sigortasız kalmanız gerektiği anlamına gelmez; yalnızca daha dikkatli bir arama gerektirir. Teklif veren şirketleri ve teminat farklarını görmek için kasko fiyatlarını karşılaştırın, size uygun olanı birlikte belirleyelim.